Hoe werken onze longen?

Het menselijk lichaam bevat twee longen die elk gescheiden in de borstkas (thorax) liggen. De longen zijn essentieel voor de zuurstof- en koolstofdioxide uitwisseling. Zonder longen is er geen leven mogelijk, hoewel er nieuwe technieken zijn zoals de hart-longmachine die deze vitale organen tijdelijk kunnen overnemen, is de mens nog steeds afhankelijk van 'echte' longen. Een mens is overigens wel prima in staat om met 1 long te leven. Een unilaterale pneumotectomie is het verwijderen van één long door bijvoorbeeld vergevorderde longkanker.

De werking van de longen
Buitenlucht gaat via mond en neus het lichaam binnen en komt via de luchtpijp (trachea) – die zich afsplitst in twee vertakkingen – in de longen terecht. De rechterlong is iets groter dan de linkerlong en bestaan respectievelijk uit drie en twee kwabben. Dit heeft ermee te maken dat het hart iets gekanteld naar links in de borstholte ligt en wat ruimte inneemt van de linkerlong. In de longen bevinden zich miljoenen longblaasjes (alveoli) waar de daadwerkelijke uitwisseling van zuurstof en koolstofdioxide (Co2) plaatsvindt. Om de longblaasjes liggen namelijk flinterdunne capillaire vaatjes waarlangs het bloed stroomt. Dankzij scheikundige processen (diffusie) ontstaat het gegeven dat zuurstof vanuit de buitenlucht wordt opgenomen in het bloed, en dat koolstofdioxide vanuit het bloed wordt afgegeven aan de buitenlucht. De hart werkt hierbij als een pomp dat het bloed langs de longblaasjes pompt en vervolgens gesatureerd naar de rest van het lichaam.

Ademen is een automatisch proces dat het lichaam zelf in stand houdt. Er is in de hersenen een speciaal ademcentrum dat bij de meeste mensen gestuurd wordt door de hoogte van koolstofdioxide in het bloed, zodra de hoeveelheid koolstofdioxide in het bloed stijgt zal dit centrum een signaal geven om te ademen. Bij mensen met een chronisch verhoogde koolstofdioxide (chronische longziektes) in het bloed zal dit ademcentrum hieraan wennen en zal het enkel reageren op veranderingen in het zuurstofgehalte van het bloed (hypoxic drive). Bij een daling van het zuurstofgehalte van het bloed zal dan een signaal gegeven worden om te ademen.

Bij ademen werken spieren en het diafragma nauw samen om tot een goede ademteug te komen. De spieren rondom de ribben – de intercostaalspieren – en het diafragma zullen de borstholte (thorax) vergroten door een drukverschil te realiseren waardoor lucht in de longen zal stromen.

Slijmvlies aan de binnenzijde van de longen
Keel, neus, luchtpijp en de longen worden aan de binnenkant bekleed met slijmvlies waaraan de meeste bacterien en schadelijke stoffen uit de buitenlucht blijven plakken. Op dit slijmvlies zitten bovendien trilhaartjes die middels ritmische bewegingen deze lichaamsvreemde stoffen naar boven werken alwaar zij worden uitgespuugd als slijm of worden doorgeslikt. Zo houdt het lichaam indringers tegen en is er vrijwel geen kans op longontsteking.

Veel voorkomende longziektes op een rij

Helaas heeft niet iedereen gezonde longen. Bij een longziekte kan er sprake zijn van een aangeboren aandoening zijn, of van een proces dat in de loop der jaren is ontstaan. Op alfabetische volgorde staan hieronder de meest voorkomende longziektes:


  • Acute bronchitis
  • Asbestose
  • Astma
  • COPD
  • Cystic Fibrose
  • Klaplong
  • Longatelectase
  • Longembolie
  • Longfibrose
  • Longkanker
  • Longontsteking
  • Longvlieskanker
  • Pleuritis
  • Pulmonale hypertensie
  • RS Virus
  • Sarcoidose
  • Tuberculose

Wat is er aan de hand bij een longontsteking?

Bij een longontsteking zijn de diepe vertakkingen en de longblaasjes ontstoken. Een longontsteking kan mild maar ook ernstig zijn gepaard met hoge koorts. Over het algemeen betreft het een bacteriele longontsteking of virale longontsteking (deze wordt door een virus veroorzaakt) of door een andere oorzaak (schimmels, gisten, parasieten).

Door de ontsteking raakt het slijmvlies in de longen ernstig geirriteerd en zal er een overproductie van slijm ontstaan. Dit slijm is vaak taai en moeilijk op te hoesten, met name in het beginstadium. Hierdoor kan er een benauwd gevoel ontstaan bij een longontsteking. Een longontsteking kan in 1 of beide longontsteking ontwikkelen, dan spreken we van een dubbele longontsteking. Een longontsteking is doorgaans niet besmettelijk. Soms is antibiotica nodig, afhankelijk van de symptomen en de ernst van de ontsteking. Mensen met een chronische longaandoening zijn vatbaarder voor een longontsteking alsmede mensen met een verzwakt immuunsysteem (ouderen, kinderen, mensen met immunosuppresieve medicatie). Meer informatie over longontsteking

Informatie over een longembolie

Bij een longembolie is één of meerdere bloedvaten in de longen verstopt door een embolus. Er stroomt nu minder bloed langs de longen waardoor er minder zuurstof in het bloed kan worden opgenomen. Dit geeft klachten als heftige kortademigheid, pijn op de borst en soms tekenen van shock afhankelijk van de grootte en ernst van de longembolie. De verstopping kan komen door een bloedprop, luchtembolie of door een vetprop. Een ernstige longembolie kan dodelijk zijn, snelle diagnose en behandeling zijn dus van levensbelang bij verdenking van een longembolie. Behandeling van een longembolie is erop gericht om de verstopping in de bloedvaten te verwijderen, bijvoorbeeld door het geven van ‘krachtige’ bloedverdunners als Alteplase of Heparine. Meer informatie over longembolie



Informatie over longkanker

Longkanker is een vorm van kanker die helaas veel voorkomt in Nederland. Bij mannen na prostaatkanker de meest voorkomende vorm. Bovendien heeft deze vorm van kanker de hoogste mortaliteit (relatief overlijden hier veel mensen aan). Het is mogelijk nog de nasleep van de vorige eeuw waarin de gevolgen van roken nog niet waren onderzocht en bekend waren. Bij longkanker ontstaat er een gezwel (klomp cellen dat zich ongeremd blijft delen door beschadigd DNA) in het longweefsel of de luchtpijp. Het gezwel kan primair in de longen zijn ontstaan of secundair als metastase daar terecht zijn gekomen via lymfe of bloed. Longkanker wordt grofweg verdeeld in klein-cellig en nietklein-cellig longkanker. Hierbij is de laatste variant het meest gunstig omdat nietklein-cellige kanker minder snel groeit en bovendien minder snel uitzaait. Er zijn diverse ongunstige (levensstijl)factoren die bijdragen aan een vergrote kans op longkanker, roken steekt hier echter met kop en schouders bovenuit. Meer informatie over longkanker



Verschillende longziektes in het kort

Een longontsteking
Er zijn veel mensen die last hebben van een longontsteking. Bij een longontsteking zijn de vertakkingen van je longen ontstoken. Er zijn verschillende soorten longontstekingen. Zo kun je een lichte en een zware vorm hebben van een longontsteking. Meestal is de oorzaak van een longontsteking een virus. Op deze website vindt je meer informatie over longontstekingen.

Een bronchitis
Als je te maken hebt met bronchitis, dan heb je last van ontstoken bronchiën. Dit zijn de grotere luchtwegen tussen de luchtpijp en de longblaasjes. Je hebt twee soorten bronchitis. Men kan last hebben van acute bronchitis, maar kan ook te maken hebben met chronische bronchitis. Op Longen.info vindt je meer informatie omtrent bronchitis. Zo kun je onder meer lezen wat de oorzaken van bronchitis zijn.

Astma
Astma komt bij veel mensen in Nederland voor. Een chronische ontsteking van de longen wordt astma genoemd. Dat wil zeggen dat de astma niet zo maar weggaat. Er zijn mogelijkheden om de astma wat te verminderen. Bij astma zijn er altijd kleine ontstekingen in de longen. Lees op onze website meer over astma. Bekijk bijvoorbeeld eens wat de symptomen van astma zijn.

COPD
De afkorting COPD staat voor Chronic Obstructive Pulmonary Disease. Je kunt maar moeilijk ademen en je hebt ook maar weinig energie op een dag. De oorzaak voor COPD is relatief makkelijk te vinden. Vooral rokers hebben een vele hogere kans op COPD dan andere mensen die niet roken. Bij COPD zijn de luchtwegen erg vernauwd. Lees meer over roken en COPD op onze website.